De zelfdoding van Ajax

Het is altijd schokkend als een suksesvol mens met een gezin zich zelf het leven ontneemt. Toch komt dit al sinds de oudheid voor. De beroemdste was de held Ajax, naar wie nu nog voetbalclubs genoemd worden. De meeste mensen weten niet dat Ajax slachtoffer was van suicide. In de Oudheid was zijn verhaal bekend. Aristoteles noemt hem in zijn boekje Over Melancholie als een uitzonderlijk presterende melancholicus. Dat woord duidde toen op een ernstige bipolaire stemmingsstoornis, te vergelijken met wat tegenwoordig de bipolaire of manisch-depressieve stoornis heet. 5-15% van de slachtoffers van deze ziekte overlijdt door zelfdoding. De mythische Ajax was één van hen. Zijn verhaal staat in het pas verschenen boek BLOEMEN VAN EEN ZIEKTE.
Op deze site zien wij afbeeldingen en luisteren naar de dodenmars uit de klassieke tijd.
De zelfdoding van Ajax in zwart geschilderd op Griekse vaas door Exekias, ± 550-530 v.Chr.
De held plant zijn zwaard stevig in de grond om zichzelf er op te storten.
Ajax door zijn eigen zwaard doorboord, Etrurische vaas 400-350 v. Chr. Brits Museum
In Galerie Melancholie staat een beeld van Ajax in de melancholische pose.
Ajax de held die vocht voor de Grieken, heeft zichzelf tenslotte van het leven beroofd. Hij ontrukte zich aan de vrienden die hem in zijn hut vast hileden. Hij snelde weg, zijn noodlot tegemoet. Hij had medelijden met zijn vrouw, die hij als weduwe achterliet en met zijn kind, een wees te midden van vijanden. Maar dat weerhield hem niet. Hij besefte dat hij zijn bejaarde ouders onnoemelijk veel verdriet brengt.
"mijn moeder zal luid jammerend door de stad gaan."

Toch trekt hij zijn zwaard en plant het stevig in de aarde. Hij laat zijn sterke lijf erop vallen. Zo wordt de onoverwinnelijke held door zijn eigen zwaard doorboord. De tragische dood van deze mythische figuur werd beroemd in de klassieke wereld.

Ovidius bezingt Ajax.

'De man die in zijn eentje Hector aankon en zo vaak
Vuur, staal, zelfs Jupiter weerstond, verloor nu van zijn boosheid;
Onoverwonnen won hij niet van zijn verdriet! Hij trok
Zijn zwaard en riep: 'Dit is nog steeds van mij, of eist Odysseus
Dit ook al op? Dit staal, zo vaak in Frygisch bloed gedrenkt,
Richt zich nu tegen mij en zal de wonden van zijn meester zijn proeven,
Niemand zal Ajax ooit verslaan behalve Ajax zelf.'